Rat u Ukrajini – 1.703. dan. Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski izjavio je da nesuglasice sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom nisu lične prirode, ali je upozorio da bi ukidanje sankcija Rusiji ojačalo Vladimira Putina i otežalo postizanje mira. Američki državljanin Stiven Habard vratio se u SAD, nakon što je proveo više od četiri godine u pritvoru u Rusiji. Najvažnija dešavanja pratite na CdM-u.
Postignuto primirje u Oleški: Melanija Tramp posredovala u dogovoru
Prva dama Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Melanija Tramp izdejstvovala je primirje između Rusije i Ukrajine u ukrajinskom gradu Oleški, koji je pod ruskom kontrolom, a koje će stupiti na snagu 29. oktobra, saopštila je Bijela kuća.
Stanovnici tog grada u oblasti Herson, na jugu Ukrajine, koji je od februara 2022. pod okupacijom ruskih snaga, upozorili su na pogoršanje krize u vezi sa snabdijevanjem hranom.
“Obje nacije su se složile da privremeno obustave sva vojna dejstva u Oleškiju kako bi se omogućio ulazak humanitarne pomoći i pripremila evakuacija civila kroz određeni bezbjedni prolaz”, navela je Bijela kuća u saopštenju.
Melanija Tramp navela je u saopštenju da je situacija u Oleškiju očajna.
„Oleški je grad na liniji fronta, na ivici katastrofe. Preostalo stanovništvo Oleškija čine uglavnom stariji ljudi kojima su hitno potrebni medicinska pomoć, ljekovi, hrana i čista voda“, navela je Melanija Tramp.
Taj razvoj događaja uslijedio je nakon što je američki predsjednik Donald Tramp pojačao pritisak na ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog da postigne sporazum sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom o okončanju rata, koji je počeo ruskom invazijom na Ukrajinu u februaru 2022.
Prva dama radila na primirju i sa ruskim i sa ukrajinskim rukovodstvom
Prema riječima prve dame SAD, prekid vatre omogućiće civilnim timovima iz obje zemlje da posjete stanovnike u njihovim domovima i organizuju prevoz za one koji žele da se evakuišu u Rusiju ili Ukrajinu.
Te timove pratiće jedna neimenovana američka medijska organizacija kako bi zabilježila taj proces.
Melanija Tramp i njeni predstavnici, kako je navedeno, radili su direktno sa ukrajinskim i ruskim rukovodstvom kako bi utvrdili uslove lokalnog primirja između dvije strane.
U gradu Oleški ostalo je između 1.700 i 2.000 stanovnika, uglavnom starijih osoba, uz oko 50 djece, što je znatno manje u odnosu na približno 24.000 stanovnika, koliko ih je bilo prije rata.
Prema navodima Bijele kuće, oko 90 odsto grada poplavljeno je nakon uništenja brane Kahovka.
Zelenski: Pregovori u Abu Dabiju na tehničkom nivou, nadamo se susretu lidera
Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski izjavio je da su pregovarači Ukrajine, Rusije i Sjedinjenih Američkih Država dogovorili sastanak na tehničkom nivou u prvoj polovini novembra u Abu Dabiju, izrazivši nadu da će nakon toga uslijediti sastanak lidera tri zemlje.
Zelenski je rekao da je danas razgovarao sa američkim izaslanicima Džaredom Kušnerom i Stivom Vitkofom, nakon njihovog sastanka sa predsjednikom Rusije Vladimirom Putinom početkom ove nedjelje, prenosi Rojters.
Naveo je da bi svaki mirovni sporazum morao da obuhvati snažne bezbjednosne garancije za Ukrajinu i finansiranje ukrajinske vojske u narednih 10 godina.
“Plan je da se sastanak održi u prvoj polovini novembra i naravno, što prije”, rekao je Zelenski putem video-linka na skupu vašingtonskog Instituta Hadson.
Prema njegovim riječima, mnogo toga će zavisiti od Rusije, uz napomenu da se sličan sastanak, koji je trebalo da bude održan ovog mjeseca, nije dogodio.
Zelenski je istakao značaj nastavka diplomatskih napora usmjerenih na postizanje prekida vatre i okončanje rata, koji je sada ušao u petu godinu i dodao da bi i Evropa trebalo da bude uključena u pregovore.
Predsjednik Ukrajine je ocijenio da je od ključnog značaja da nakon tehničkih razgovora uslijedi sastanak lidera Ukrajine, Rusije i SAD.
Zelenski je rekao i da ukrajinska vojska i dalje ima problema sa pristupom komunikacionim sistemima “Starlink”, uprkos uvjeravanjima SAD da su ograničenja brzine uklonjena.
“Ograničenja brzine na sistemima Starlink i Staršild i dalje postoje i brzina nije vraćena”, rekao je Zelenski, čime je osporio tvrdnju američkog predsjednika Donalda Trampa da su usluge u potpunosti obnovljene.
Ukrajina, takođe, čeka isporuku ranije dogovorenih presretača za protivvazdušnu odbranu, rekao je Zelenski, što dodatno otežava odbranu zemlje od gotovo svakodnevnih masovnih ruskih napada dronovima i projektilima.
Jedan hrvatski pomorac nestao, drugi povrijeđen u napadu na tanker u Crnom moru
Jedan hrvatski pomorac nestao je, a drugi je teško povrijeđen u napadu dronovima 15. oktobra na tanker “Wine Trader” u rumunskim vodama Crnog mora.
Na brodu, koji je plovio pod zastavom San Marina, bilo je 12 članova posade, od kojih je pet spašeno.
Hrvatska ambasada u Bukureštu u stalnom je kontaktu s brodarom i nadležnim službama.
Sindikat pomoraca pokrenuo je inicijativu da se Crno more proglasi ratnom zonom, čime bi pomorci mogli sami odlučiti žele li ploviti tim područjem.
“Potraga za nestalima na brodu, koji se nalazi usidren ispred rumunske luke Sulina, još traje, ali je otežana zbog njegove udaljenosti od luke. Preporuka naših sindikalnih kolega jeste da se brod premjesti u luku kako bi se potraga mogla nastaviti u boljim uslovima. Još se nije uspjelo pristupiti svim djelovima unutrašnjosti broda, gdje se, prema procjenama, nalaze nestali pomorci, odnosno njihova tijela”, rekao je Romano Perić, pomoćnik glavnog sekretara Sindikata pomoraca Hrvatske.
Peskov: Trilateralni pregovori o Ukrajini u Abu Dabiju
Sastanak o ukrajinskom rješenju, zakazan u UAE u prvoj polovini novembra, biće trilateralni, izjavio je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.
“Ništa se ne može apriori isključiti, ali ovi pregovori u Abu Dabiju biće u trilateralnom formatu”, odgovorio je Peskov na pitanje da li bi Evropljani mogli na njima da učestvuju.
Naglasio je da je sveobuhvatno rješenje krize nemoguće bez razgovora o bezbjednosnim pitanjima za Moskvu i Kijev.
Uzbuna na aerodromu Šermetjevo, evakuacija putnika
Na moskovskom aerodromu Šeremetjevo u toku je evakuacija putnika zbog prijetnje od napada dronom, saopštio je taj aerodrom.
Kako se navodi, ova ograničenja su uvedena zbog bezbjednosnih zahtjeva.
“Upozorenje na vazdušni napad tj. prijetnja od napada bespilotnim letjelicama ostaje na snazi. Putnici se evakuišu, a ulaz u sterilnu zonu svih terminala je trenutno ograničen. Putnici se obavještavaju audio putem”, navodi se u saopštenju.
Zelenski: Važan rezultat, 270 naših ljudi je kod kuće
U Ukrajinu se vratilo, nakon razmjene s ruskom stranom 270 vojnika, potvrdio je predsjednik Volodimir Zelenski.
“Kod kuće je 270 naših ljudi. Veoma važan rezultat. Pripadnici Nacionalne garde, uključujući vojnike Azova, graničare, vojnike Teroboronovca, vojnike Pomorskih snaga, Kopnenih snaga, Vazdušno-desantnih snaga, Državne specijalne transportne službe, kao i devet civila, vraćaju se kući. Većina njih je u zarobljeništvu od 2022. godine“, istakao je Zelenski.
Prema njegovim riječima, većina oslobođenih su vojnici koji su branili Ukrajinu u Marijupolju. Vraćaju se i branioci iz Donjeckog, Luganskog, Harkovskog, Zaporožjeg, Hersonskog, Kijevskog, Nikolajevskog i Černigovskog pravca. Mnogi su nezakonito osuđeni u Rusiji.
Navodi i da je među onima koji se vraćaju i pet osoba za koje se vjerovalo da su poginule tokom ruskog terorističkog napada u Olenivki u julu 2022. godine.
“Sjećamo se svakog od njih i nastavljamo da tragamo za svima. Hvala svima koji rade na razmjenama”, poručio je Zelenski.
Predsjednik Rumunije optužio Rusiju za eskalaciju nakon potapanja broda u Crnom moru
Predsjednik Rumunije Nikušor Dan optužio je Rusiju za eskalaciju nasilja na istočnom krilu NATO-a, nakon što je u napadu dronom potopljen trgovački brod kod rumunske obale u Crnom moru. Najmanje jedan član posade je poginuo, dok se tri vode kao nestala.
Video koji su objavile rumunske vlasti pokazuje da je, dok je brod tonuo, iznad talasa bio vidljiv samo mali dio brodskog trupa, prenosi Rojters.
Rumunske pomorske vlasti saopštile su da je na brodu bilo 13 članova posade ukrajinske i azerbejdžanske nacionalnosti, od kojih je devet spaseno.
Brod se nalazio na oko 13 nautičkih milja od rumunske luke Konstanca.
Tokom protekle dvije sedmice došlo je do naglog porasta broja smrtonosnih napada na komercijalne brodove u blizini obala Rumunije i Bugarske, članica NATO-a. Pogođeno je najmanje sedam teretnih brodova, a oko 30 mornara je poginulo ili nestalo.
“To je dio procesa eskalacije koji Rusija sprovodi u svom ratu u Ukrajini“, rekao je rumunski predsjednik novinarima, dodajući kasnije da je brod pogođen dronom.
Riječ je o brodu za prevoz rude i nafte, starom 43 godine, prenijela je ukrajinska agencija Ukrinform.
Prema podacima sa veb-sajta za praćenje brodova „VesselFinder“, brod se kretao iz turske luke Eregli prema rumunskoj luci Sulina, gdje je trebalo da stigne sjutra.
Fon der Lajen: Duboko sam uznemirena zbog nove ruske eskalacije u Crnom moru
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen izjavila je danas da je “duboko uznemirena zbog još jedne ruske eskalacije u Crnom moru” i navela na mreži X da je “civilni brod s ukrajinskom i azerbejdžanskom posadom pogođen kod obale Rumunije”.
Fon der Lajen je ocijenila da takvi „nesmotreni napadi ciljaju nedužne živote i otvoreno su suprotni međunarodnom pravu“.
Prema navodima medija, teretni brod “Horiv”, koji plovi pod zastavom Komorskih Ostrva, pogođen je dronom, što je izazvalo požar. Poginuo je jedan član posade, dok se tri vode kao nestala. Ministarstvo unutrašnjih poslova Rumunije saopštilo je da je brod „teško oštećen, prevrnuo se i postoji neposredan rizik da će potonuti“.
Veb-sajt za praćenje brodskog saobraćaja “MarineTraffic” pokazuje da je brod isplovio iz Turske 21. oktobra, u pravcu rumunske luke Sulina.
Dronovi su ovog mjeseca napali sedam teretnih brodova kod crnomorske obale Rumunije i Bugarske, što je pojačalo strahovanja od prelivanja rata u Ukrajini na susjedne zemlje.
Kijev vratio sedam civila iz zarobljeništva, među njima i 90-godišnja žena
Ukrajina je repatrirala sedam civila iz Rusije. Isti broj civila se vratio u Rusiju, prema riječima Dmitra Lubinca, komesara ukrajinskog parlamenta za ljudska prava.
Napomenuo je da je razmjena održana uz podršku Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, kao dio sporazuma sa ruskom komesarkom za ljudska prava Janom Lantratovom.
Među onima koji su se vratili kući bile su devedesetogodišnja žena sa ograničenom pokretljivošću i pedesetogodišnja Ukrajinka koja je pretrpjela infarkt miokarda, moždani udar i druge bolesti.
“Uzimajući u obzir zdravstveno stanje obje žene, obezbijeđeni su neophodni uslovi prevoza prilikom organizovanja njihovog povratka”, dodao je Lubinec.
Razmjena je takođe rezultirala povratkom kući mlade žene i njenog djeteta, koji su bili u Mariupolju na početku invazije velikih razmjera. Zbog borbi i okupacije grada, ona nije mogla da se vrati svojoj porodici. Pribavljanje papirologije za dijete predstavljalo je značajnu prepreku. Sada su kod kuće i, iako im je potrebna psihološka podrška, srećni su što su u Ukrajini, naglasio je Lubinec.
Dron pogodio brod u Crnom moru, mornar poginuo, trojica nestala
Jedan mornar je poginuo, a trojica se vode kao nestala nakon što je komercijalni brod “Horiv”, pod zastavom Komorskih ostrva, navodno pogođen dronom i potonuo u Crnom moru, oko 24 kilometra od rumunske luke Konstanca, saopštila je Rumunska pomorska uprava.
Od ukupno 13 članova posade, među kojima je bilo deset ukrajinskih i troje azerbejdžanskih državljana, spaseno je devet mornara, dok su iz mora izvučeni i posmrtni ostaci jednog člana posade, prenio je Digi24.
Rumunske spasilačke službe pokrenule su operaciju potrage nakon što su oko 10 časova primile obavještenje da je brod u nevolji.
Zbog nepovoljnih vremenskih uslova i slabe vidljivosti, spasavanje iz vazduha helikopterom nije bilo moguće.
Sličan incident zabilježen je prije desetak dana u blizini Suline, kada je dronovima pogođen komercijalni brod pod zastavom Komorskih ostrva.
Ukrajina: Ograničenja brzine za Starlink još nisu ukinuta
Ograničenja brzine za satelitski komunikacioni sistem Starlink u Ukrajini još nisu ukinuta, a i dalje se bilježe slučajevi gubitka veze pri brzini od 161 kilometar na sat, izjavio je izvor iz ukrajinskog Ministarstva odbrane za Ukrinform.
Izvor je naveo da ukrajinske odbrambene snage i stručnjaci Ministarstva odbrane prate rad sistema Starlink i Staršild, ali da za sada nema potvrde o ukidanju ograničenja.
Savjetnik ukrajinskog predsjednika Sergij “Fleš” Beskrestnov potvrdio je na Fejsbuku da sistem i dalje radi uz ograničenja. Povremeni slučajevi rada pri nešto većim brzinama vjerovatno su posljedica algoritama kompanije SpejsEks ili specifičnih uslova korišćenja, a ne ukidanja ograničenja, naveo je on.
Tanker s ruskim dizelom pod zastavom Malte plovi za Njujork
Tanker pod zastavom Malte, sa 40.000 tona ruskog dizela, krenuo je na put ka Njujorku nakon dogovora predsjednika Rusije Vladimira Putina i Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa, pokazuju podaci britanske analitičke kompanije LSEG.
Tanker srednje veličine “Agioi Fanendes” ukrcao je juče u ruskoj baltičkoj luci Primorsk 40.000 tona dizela, a očekuje se se da će 7. novembra stići u Sjedinjene Američke Države, prenosi Rojters.
Potpredsednik ruske vlade Aleksandar Nova najavio je u srijedu isporuku i istakao da je ona samo prva u nizu.
Rojters: Beč protjeruje četvoricu ruskih diplomata
Austrijske vlasti su proglasile četvoricu ruskih diplomata personama non grata, objavio je Rojters pozivajući se na saopštenje austrijskog Ministarstva spoljnih poslova.
“Na osnovu nalaza austrijskih bezbjednosnih organa, austrijsko Ministarstvo spoljnih poslova preduzelo je jprotiv četvorice ruskih diplomata u Beču”, navodi se u saopštenju ministarstva.
Udar na Sumi, Žitomirsku i Rovensku oblast
Ruski “šahed” pogodio je stambenu zgradu u Žitomirskoj oblasti. Ranjeno je devetoro ljudi, među kojima je dvoje djece.
U Rovenskoj oblasti su tokom noći pogođeni stambeni i energetski objekti kao i preduzeća. Nije bilo žrtava, a dio Rovenske oblasti je bez struje.
Dva radnika su ranjena u napadu drona na benzinsku stanicu u Sumiju, u Kovlakivskom okrugu.
Oštećeni su i prozori obližnjih stambenih zgrada, jedne upravne zgrade i parkiranog automobila. Požari su lokalizovani, navodi Državna služba za vanredne situacije.
Rusi napali energetski objekat i civilnu infrastrukturu u Odeskoj oblasti
Ruske snage su napale energetski objekat DTEK Odeske električne mreže i civilnu infrastrukturu južnog Odeskog regiona, objavio je načelnik regionalne vojne administracije, Oleg Kiper.
Prema njegovim riječima, rekreativna zona je takođe bila pod neprijateljskim napadom.
“Četiri zgrade neaktivnog rekreativnog centra su djelimično uništene”, naveo je šef OVA.
Dronovi oštetili fabriku u Belgorodskoj oblasti
Jedna fabrika je oštećena u napadu ukrajinskih dronova u Starooskolskom okrugu Belgorodske oblasti, saopštila je regionalna operativna grupa.
“U okrugu Stari Oskol izvršeno je 13 napada dronova na grad Stari Oskol i sela Ivanovka i Neznamovo, od kojih je 12 oboreno. Oštećeno je jedno preduzeće”, navodi se u saopštenju.
Kijev traži premještanje carinskih kontrola unutar EU zbog ruskih dronova
Ukrajina pregovara sa članicama Evropske unije Poljskom i Slovačkom o premještanju carinskih kontrola kamiona koji prevoze žitarice namijenjene izvozu s granice na lokacije unutar tih zemalja, kako bi se spriječili ruski napadi dronovima na kamione, objavio je Fajnenšel tajms, pozivajući se na izvore upoznate s tim pitanjem.
Ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je da je Kijev uspostavio zajedničke granične kontrolne punktove sa Moldavijom i da želi da proširi tu inicijativu i na druge susjedne zemlje, uključujući Poljsku, prenosi FT.
Portparol ministarstva Georgij Tihi izjavio je za taj list da je ova inicijativa pokrenuta zbog “novog bezbjednosnog okruženja, u kojem Rusija namjerno pokušava da napada naše granice”, dodajući da Kijev želi da što prije postigne sporazum s Poljskom.
Sobjanjin: Više od 150 dronova letjelo ka Moskvi
Sistemi protivvazdušne odbrane oborili su 443 ukrajinska drona iznad ruskih regiona tokom noći.
Ka Moskovskoj oblasti kretalo se 155 bespilotnih letjelica, od kojih je većina uništena na udaljenim tačkama, izvijestio je gradonačelnik Sergej Sobjanjin.
Naveo je da je pet dronova neutralisano dok su se približavale prijestonici.
Poljska ponovo podigla dronove
Stanovnici Lublinskog i Potkorpskog vojvodstva u Poljskoj dobili su upozorenje o opasnosti zbog ruskog napada na zapadne regione Ukrajine, a poljski avioni su podignuti u vazduh, izvijestila je Operativna komanda Poljske.
“Ruski vazdušni napad na teritoriju Ukrajine. Situacija je pod praćenjem. Poljska avijacija deluje u vazdušnom prostoru zemlje. Čekajte dalje izveštaje”, vado vojska.
DTEK: Ruske snage masovno napale termoelektranu
Ruske snage su izvele masovan napad na jednu od termoelektrana ukrajinske energetske kompanije DTEK, zbog čega je postrojenje obustavilo proizvodnju električne energije, saopštila je ta kompanija.
Oprema elektrane je pretrpjela značajna oštećenja, navodi se u saopštenju DTEK-a na Telegramu.
Od početka ruske invazije na Ukrajinu u punom obimu, termoelektrane kompanije DTEK bile su meta napada više od 230 puta, saopštila je kompanija.
Ruska vojska je prije nekoliko dana napale energetska postrojenja u Žitomirskoj oblasti bespilotnim letjelicama na mlazni pogon.
Ukrajina napadnuta s više od 170 dronova
Protivvazdušna odbrana neutralisala je 140 dronova koje je ruska vojska koristila za napad na Ukrajinu tokom noći. Ciljevi su pogođeni na 19 lokacija, saopštile su. Vazduhoplovne Oružanih snaga Ukrajine na Telegramu.
Prema vojnim podacima, neprijatelj je napao Ukrajinu sa 176 udarnih dronova tipa “šahed” (od kojih 92 mlaznih), “gerber” i simulatornih dronova tipa “parodi”.
Lansiranja su izvršena iz pravaca ruskih naselja Brjansk, Šatalovo, Orel, Kursk i Primorsko-Ahtarsk, kao i iz privremeno okupiranih Gvardijska (Krim) i Donjecka, navodi Vazduhoplovstvo Ukrajine.
Tramp: Mask vratio Ukrajini pristup Starlinku
Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je da je vlasnik kompanije SpesEks Ilon Mask vratio Ukrajini pristup sistemu “Starlink”, ali je odbio da odgovori na pitanja novinara da je sa njim razgovarao o toj temi, prenio je Rojters.
Prethodno je list Volstrit džornal, pozivajući se na američke zvaničnike, prenio da je Tramp pozvao Maska i zatražio od njega da ukine ograničenja upotrebe sistema “Starlink” u Ukrajini.
Prema navodima američkih i ukrajinskih zvaničnika koje citira ovaj list, sistem “Starlink” je juče, nedugo nakon razgovora Trampa i Maska, počeo da funkcioniše normalno.
Rubio i Rute razgovarali o bezbednosti Crnog mora
Američki državni sekretar Marko Rubio razgovarao je sa generalnim sekretarom NATO-a Markom Ruteom o bezbjednosti Crnog mora, kao i tekućim naporima da se posredovanjem postigne mirovno rješenje između Rusije i Ukrajine, saopštio je sinoć Stejt department.
U saopštenju se navodi da su Rubio i Rute tokom telefonskog razgovora razmotrili i pripreme za sastanak ministara spoljnih poslova NATO-a u decembru.
Abu Dabi mjesto trilateralnih pregovora Rusije, SAD i Ukrajine
Kremlj je saopštio da se Abu Dabi razmatra kao mjesto trilateralnih pregovora Rusije, SAD i Ukrajine.
Američki državljanin Stiven Habard vratio se u SAD poslije više od četiri godine pritvora u Rusiji, gdje je bio osuđen zbog navodnog učešća u borbama na ukrajinskoj strani kao plaćenik.
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski izjavio je da nesuglasice sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom nisu lične prirode, ali je upozorio da bi ukidanje sankcija Rusiji ojačalo predsjednika Vladimira Putina i otežalo postizanje mira u Ukrajini.
Rusko Ministarstvo odbrane tvrdi da su u napadima na Kijev i Odesku oblast pogođeni objekti za proizvodnju i skladištenje dronova i raketa, kao i transportna infrastruktura.
Sa druge strane, ukrajinski Generalštab prethodno je objavio da su ukrajinske snage pogodile ruske komandne i telekomunikacione objekte i skladišta naoružanja.
CdM portal
