Na javnoj raspravi Prijedlog zakona o zaštiti od buke u životnoj sredini
Novim tekstom zakona su precizno utvrđene nadležnosti tako što su komunalna policija i inspekcija zadužene za zaštitu od buke na lokalnom nivou, dok ekološki i tržišni inspektori preuzimaju nadzor nad industrijom i uvozom mašina. Osim udara po džepu, novi zakon uvodi i stroge administrativne sankcije. Inspektori više neće samo pisati naloge, već će imati ovlašćenje da privremeno zabrane rad objektu ili korišćenje određenih mašina i opreme koje prave buku
Foto: Mara Babović
Detalj iz Podgorice
Crna Gora će ubuduće buku tretirati kao ozbiljan ekološki problem, sličan zagađenju vazduha ili vode, a izvještaje o stanju na terenu direktno polagati Evropskoj komisiji.
To je predviđeno Predlogom zakona o zaštiti od buke u životnoj sredini, koji bi trebalo da donese mir u stambene kvartove, ali i da ubrza put države ka Evropskoj uniji. Taj dokument u fazi prijedloga je Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera stavilo na javnu raspravu.
Zatvaranje poglavlja 27
Sadašnji propisi, koji datiraju iz prošle decenije, odavno su prestali da odgovaraju potrebama modernog društva i novim standardima koje nameće Brisel. U obrazloženju se navodi da je upravo zatvaranje Poglavlja 27, koje se odnosi na životnu sredinu, jedan od ključnih pokretača za donošenje tog zakona.
Među najznačajnijim novinama koju donosi novi tekst jesu precizno utvrđene nadležnosti koje bi trebalo da prekinu praksu prebacivanja odgovornosti između različitih službi – komunalna policija i inspekcija zaduženi su za zaštitu od prekomjerne buke na lokalnom nivou, dok ekološki i tržišni inspektori preuzimaju nadzor nad industrijom i uvozom mašina.
Takva podjela trebala bi da omogući građanima da konačno znaju na čija vrata da pokucaju kada im život remeti buka iz obližnjeg lokala ili gradilišta.
Osim administrativnih barijera, zakon uvodi i modernije metode mjerenja. Umjesto dosadašnjih krutih indikatora, država dobija mogućnost da uvede dodatne parametre koji će preciznije ocijeniti štetnost zvuka koji dopire iz specifičnih izvora. Poseban fokus stavljen je na takozvano akustičko zoniranje – gradovi će morati redovno da preispituju svoje zone, pazeći da se industrijska buka ne preliva u prostore predviđene za odmor i stanovanje.
Stroži su i uslovi za one koji se bave mjerenjem buke. Više neće biti dovoljno samo posjedovati opremu (aparat fonometar), već će stručne komisije rigorozno provjeravati kompetencije, a dozvole za rad će postati privremene i lako oduzete u slučaju bilo kakvih nepravilnosti.
Disciplinovanje visokim kaznama
Za one koji odluče da ignorišu nova pravila, zakon predviđa oštre kaznene mjere.
Sadašnji propisi često su ostavljali prostor za različita tumačenja, što je mnogima omogućavalo da prođu nekažnjeno. Zakonodavac je za najteže prekršaje, poput onih kada kompanije koriste izvore buke bez propisanih atesta ili prekoračuju granične vrijednosti u akustičkim zonama, predvidio kazne koje se za pravna lica kreću u rasponu od 2.000 do čak 20.000 eura. U ovu kategoriju spadaju i situacije kada investitori ili vlasnici objekata ne sprovedu mjere zvučne izolacije predviđene projektom, čime direktno ugrožavaju zdravlje stanara ili komšija.
Poseban fokus zakona je na radu ugostiteljskih objekata i upotrebi akustičkih uređaja. Ukoliko se muzika emituje suprotno propisima ili bez adekvatnih limitatora zvuka, odgovorna lica u preduzeću mogu biti kažnjena sa 500 do 2.000 eura, dok se kazne za firme penju i do nekoliko hiljada eura.
Ni građani nijesu izuzeti – za fizička lica koja stvaraju buku iznad dozvoljenih nivoa ili ometaju mir u zonama predviđenim za odmor, kazne se kreću od 250 do 2.000 eura.
Osim udara po džepu, novi zakon uvodi i stroge administrativne sankcije. Inspektori neće samo pisati naloge, već će imati ovlašćenje da privremeno zabrane rad objektu ili korišćenje određenih mašina i opreme koje prave buku. Ta mjera će ostati na snazi sve dok se ne dokaže da je izvor buke pod kontrolom i u okvirima zakona.
Stroži uslovi su predviđeni za stručna lica koja mjere jačinu buke. Ako firma ovlašćena za mjerenje buke posao ne odradi profesionalno ili izda netačan nalaz, rizikuje kaznu do 10.000 eura, ali i trajno oduzimanje licence. Time se želi stati na kraj „friziranju“ izvještaja o nivou buke koji su do sada često služili samo kao pokriće za rad diskoteka i gradilišta.
Obaveze lokalnih uprava
Opštine su obavezne da utvrde akustičke zone na teritoriji i, kao novinu, da vrše njihovu reviziju u definisanim vremenskim periodima. Nadležne su za izradu strateških karata buke i donošenje akcionih planova za smanjenje buke u aglomeracijama na svojoj teritoriji. Lokalna uprava je dužna da obezbijedi praćenje nivoa buke u životnoj sredini i monitoring izvora buke za koje je nadležna. Ovim zakonom se precizira i obezbjeđuje nadležnost organa lokalne uprave za vršenje nadzora, što uključuje rad komunalne policije i komunalne inspekcije u kontroli buke (naročito od elektroakustičkih uređaja u ugostiteljstvu).
Opštine su zadužene za obavljanje stručnih poslova i izdavanje odobrenja za aktivnosti kod kojih se može pojaviti buka iznad graničnih vrijednosti. Opštine moraju obezbijediti dostupnost podataka o buci javnosti i dostavljati te podatke Ministarstvu radi daljeg izvještavanja prema Evropskoj komisiji. Učestvuju u saradnji sa lokalnim upravama susjednih država ukoliko buka prelazi državnu granicu u njihovoj nadležnosti.
Podgorica ne spava zbog saobraćaja
Autori Prijedloga zakona o zaštiti od buke u životnoj sredini navode da posljedice zagađenja bukom najviše pogađaju djecu, starije i bolesne. Razmjere problema, kažu, najbolje ilustruje primjer Podgorice. Podaci iz Strateške karte buke za Podgoricu pokazuju da je čak 71 odsto stanovništva (132.500 ljudi) izloženo buci drumskog saobraćaja koja premašuje 55 decibela (dB) tokom cijelog dana. Još kritičnija je situacija tokom noći, kada je 63 odsto građana (117.200 ljudi) izloženo buci većoj od 50 dB, što direktno narušava kvalitet sna i dugoročno ugrožava zdravlje stanovnika glavnog grada.
Prema važećoj Uredbi o graničnim vrijednostima buke u životnoj sredini, dozvoljeni nivoi zavise od zone i doba dana. U zonama za odmor i oporavak (bolnice, dnevni centri) danju i uveče do 50 dB, noću maksimalno 40 dB, u stambenim zonama i školskim centrima danju i uveče do 55 dB, noću maksimalno 45 dB, u turističkim zonama i gradskim centrima (mjesta gdje ima kafića i restorana) danju i uveče do 60 dB, noću maksimalno 50 dB. U industrijskim zonama dozvoljeno je do 70 dB bez obzira na doba dana.
pobjeda
