20.04.2026.
Vakcine su strogo kontrolisani ljekovi, čiji je kvalitet više puta provjeren u skladu sa najvišim evropskim i međunarodnim standardima. Zabluda je da su to proizvodi sumnjivog kvaliteta, kako misle roditelji koji ne vakcinišu svoju djecu. To je u Linku Radija CG povodom Evropske nedjelje imunizacije, koja se obilježava od 19.do 25.aprila, saopštila načelnica Odjeljenja za farmakovigilancu Instituta za ljekove i medicinska sredstva Veselinka Vukićević.
„U Crnoj Gori su u prometu vakcine koje se koriste u zemljama EU i okruženja i uglavnom je riječ o ljekovima koji se primjenjuju dugi niz godina. Naravno da sastav vakcina nije tajna, kao što se može čuti od njihovih protivnika. Informacija o tome, kao i sva ostala saznanja o vakcinama i drugim ljekovima, nalaze se na web stranicama Instituta za ljekove i medicinska sredstva. Za sve vakcine koje su registrovane kod nas, informacije se mogu naći i na sajtu Instituta za javno zdravlje. To su tačni i pouzdani podaci“, ukazala je Vukićević.
Navela je da vakcine i drugi ljekovi, osim aktivne komponente, sadrže i takozvane pomoćne supstance, koje su neophodne da bi lijek zadržao svoj kvalitet tokom roka trajanja i da bi imao odgovarajući efekat.
„To su dobro poznate supstance poput sorbitola, želatina, natrijum hlorida i saharoze. Da bi se vakcina našla u prometu, mora biti dokazano da nijedna od tih supstanci nije štetna po ljudsko zdravlje. U proizvodnji se koriste neka jedinjenja, recimo aluminijuma. Važno je znati da su ona prisutna u hrani i vodi. Aluminijuma ima i u formulama kojima hranimo bebe. Količina ovih materija koje konzumiramo, odnosno koje dijete dobije prilikom vakcinacije, daleko je od količine koja bi eventualno imala štetne posljedice. Činjenica je da se vakcine daju u cilju prevencije, znači, daju se zdravim osobama i to najčešće djeci. Upravo iz tog razloga, standardi koji važe za njih su još stroži i rigorozniji u odnosu na ostale ljekove. Da bi jedna vakcina dobila dozvolu za stavljanje u promet, mora prije svega proći brojna toksikološka, preklinička i klinička ispitivanja, koja zapravo dokazuju da je u pitanju proizvod odgovarajućeg kvaliteta sa odgovarajućim efektom. I naravno, da je bezbjedan za primjenu kod djece“, istakla je Vukićević.
Podsjetila je da u kontroli kvaliteta vakcina izuzetno važno mjesto ima Institut za ljekove i medicinska sredstva.
„Uloga Instituta u odobravanju vakcina je prije svega da procijeni dostavljenu dokumentaciju, jesu li dostavljeni dokazi kojima se potvrđuje kvalitet, bezbjednost i efikasnost vakcine. Zatim Institut, odnosno Inspektorat, kontroliše da li kompanije koje se bave distribucijom i transportom vakcina u Crnoj Gori zadovoljavaju evropske standarde. Važno je istaći da svaku seriju vakcina obavezno prati sertifikat proizvođača, kao i dodatni sertifikat jedne od nezavisnih evropskih akteditovanih laboratorija, koji potvrđuje odgovarajući kvalitet. Još jedna važna aktivnost Instituta je da od zdravstvenih radnika i pacijenata prikupi informacije o eventualnim sumnjama na neželjene reakcije nakon vakcinacije, da te sumnje analizira i reaguje ukoliko je potrebno. Dakle, čitav proces, počev od razvoja i proizvodnje vakcina, preko njihove distribucije i transporta i na kraju, zaključno sa primjenom, odvija se pod strogim nadzorom“, podsjetila je Vukićević.
Poručila je da treba vjerovati u moć vakcinacije, da iza vakcina stoji nauka i stoje dokazi.
„Ti ljekovi su dragocjeni za naše zdravlje i ne izazivaju bolest, kako neki misle, nego nas štite. U Crnoj Gori, naročito posljednjih godina, bilježimo sve veći pad obuhvata vakcinama, pogotovo MMR vakcinom“, kazao je pedijatar iz Tivta, Jovan Raičević koji se već dugo, ne samo u ambulanti, nego i na društvenim mrežama, bori protiv zabluda o vakcinama.
„Na drugoj strani, kod nas se registruje rast novih slučajeva poremećaja iz spektra autizma. To jasno govori da postoji jedan jaz između zabluda roditelja i realnosti. Dakle, imamo još jedan u nizu dokaza da između MMR vakcinacije i poremećaja iz spektra autizma ne postoji nikakva veza. Nauka je odavno to istražila i dokazala da veze između ove dvije pojave ne postoje. Autizam je neurorazvojni poremećaj koji nastaje dok je dijete još u majčinoj utrobi i sa tim poremećajem se rađa, ali se vrijeme kada se ispoljavaju simptomi autizma poklapa sa vremenom kada se dijete vakciniše. Roditelji zbog te vremenske slučajne veze, formiraju uvjerenje o uzročno-posljedičnoj povezanosti vakcinacije i autizma, koja zapravo ne postoji. Mi to jasno znamo, zato što je nauka dobro istražila ovu pojavu i to je bila vruća tema početkom 2000. Rađene su na desetine, čak i stotine odličnih studija. Ja bih izdvojio dvije. Jedna je studija sprovedena u Danskoj, koja je na uzorku od preko 500.000 djece utvrdila da ne postoji veza između autizma i MMR vakcine. Ova studija je imala jednu podgrupu djece visokog rizika, nekoliko hiljada mališana koja imaju braću i sestre sa autizmom. Zbog toga se smatraju visokorizičnom populacijom. Ispitivano je da li MMR vakcina može biti okidač za taj poremećaj s obzirom da su djeca imala genetsko opterećenje. Ali, ni to nije dokazano“, istakao je dr Raičević.
Naveo je i podatke iz velike japanske studije, koja je sprovedena od 1989. do 1993. godine.
RTCG
prenijeto sa portala bizniscg.me
