Uprkos brojnim incidentima koji su najavljivali raspirivanje sukoba u Hercegovini između snaga HVO-a i HV-a protiv AR BiH, sve do devetog maja 1993. godine Mostarci su bili uvjereni da se sukob može izbjeći. Neizbježno je ipak došlo i to granatama HV-a i HVO-a, koji su zajedničkim snagama planirali “blitzkriegom” zauzeti grad na Neretvi.
Istočni dio grada postao je tako poligon za artiljerijsku vatru s okolnih brda, a ulazi u grad hermetički su zatvoreni dok se u samom centru vodila jedna od najkrvavijih etapa agresije na RBiH. Branitelji i borci iz 4. korpusa AR BiH zajedno sa snagama MUP RBiH dobili su ultimatum da se do 10:30 povuku s desne obale Neretve, uz prijetnju teškim artiljerijskim napadima.
Paralelno s borbama u Bulevaru i Šantićevoj u pozadini snage HVO-a vrše progon bošnjačkog stanovništva na istočnu stranu pri čemu se ubrzo formiraju i logori Dretelj i Heliodrom kao dio mreže od 60 zatvora i logora pod kontrolom HVO-a.
Međutim, uprkos kontinuiranoj logističkoj, materijalnoj, vojnoj i svakoj drugoj podršci Hrvatske vojske, već u ljeto 1993. godine snage AR BiH u nekoliko akcija oslobađaju značajnu teritoriju prema Buni i Blagaju, uz zapažene uspjehe na sjeveroistočnom pravcu grada.
Kontrolirajući sve prilaze Mostaru, snage HVO-a su blokirale pristup humanitarnoj pomoći za stanovništvo u opsadi. U simboličkom smislu jedan od najzapaženijih događaja iz perioda opsade Mostara je i rušenje Starog mosta 9. novembra 1993. godine.
Pod snažnim pritiskom Sjedinjenih Američkih Država 18. marta 1994. godine potpisan je Washingtonski sporazum, kojim je prekinuta opsada, ali i sukob ARBiH i HVO-a.
Pravomoćnom presudom “Haškoj šestorci” su izrečene zatvorske kazne od 111 godina jer su kao čelnici tzv. Herceg-Bosne kreirali cijeli sistem deportacije muslimanskog stanovništva s područja Herceg-Bosne, što podrazumijeva ubistva, zlostavljanje, zatočenje, mučenje i ostalo.
klix. ba
