Foto: Pixabay/Ilustracija | Evropska državica traži radnike: Plate do 5.000 evra, 30 dana odmora
ANDORA LA VELJA – Jedna od najmanjih država Evrope suočava se s nedostatkom radnika, zbog čega sve više poseže za radnom snagom iz inostranstva.
Riječ je o Andori, kneževini smještenoj u Pirinejima između Francuske i Španije, koja ima nešto više od 90.000 stanovnika i veoma malo nezaposlenih.
Da domaća radna snaga nije dovoljna pokazuju i ovogodišnje odluke Vlade Andore. Za ljetnu sezonu prvobitno je odobreno 500 privremenih radnih dozvola za hotelijerstvo i ugostiteljstvo, ali su one iscrpljene, pa je u julu kvota povećana za još 250 dozvola.
Kolike su plate u Andori?
Prema posljednjim dostupnim podacima za maj 2026. godine, prosječna mjesečna bruto plata u Andori iznosila je 2.760,46 evra, što je 7,7 odsto više nego godinu ranije.
Medijalna plata, koja često daje realniju sliku primanja stanovništva, iznosila je 2.235,73 evra. To znači da je polovina zaposlenih zarađivala manje, a polovina više od tog iznosa.
Razlike između pojedinih djelatnosti, međutim, prilično su velike.
Najviše se zarađuje u finansijskom sektoru, gdje je prosječna plata u maju dostigla 4.972,10 evra. U maloprodaji je prosjek bio 2.405,99 evra, a u prodaji i popravci motornih vozila 2.680,43 evra.
Zato podatak o prosječnoj plati ne treba tumačiti kao iznos koji će dobiti svaki strani radnik koji pronađe posao u Andori.
Koje radnike traže?
Potreba za stranim radnicima posebno je izražena u hotelijerstvu i ugostiteljstvu. Vlada je u junu odobrila 500 sezonskih radnih dozvola, upravo uz obrazloženje da radna snaga dostupna na domaćem tržištu nije dovoljna da popuni sva slobodna mjesta.
Potražnja je bila tolika da je svih 500 dozvola iskorišteno, pa je samo nešto više od mjesec dana kasnije otvoreno još 250 mjesta.
Andora istovremeno pokušava da privuče i radnike u sektorima koje smatra posebno važnim. Dodatne dozvole predviđene su za zdravstvo, obrazovanje, brigu o ljudima i druga zanimanja za koja nedostaje kadra.
Još 450 radnika stiže iz inostranstva
Nedostatak radnika očigledno nije samo sezonski problem.
Vlada je u julu odobrila poseban pilot-program zapošljavanja radnika direktno u inostranstvu. Njime je predviđeno 450 privremenih radnih dozvola u hotelskom sektoru, koje će važiti najduže devet mjeseci – od 1. decembra 2026. do 31. avgusta 2027. godine.
Program je namijenjen državljanima zemalja koje nisu članice Evropske unije ni Evropskog ekonomskog prostora.
To je posebno zanimljivo potencijalnim radnicima iz BiH, jer je upravo riječ o programu koji obuhvata državljane zemalja izvan EU i EEP.
Koliko se radi i koliko traje godišnji odmor?
Zakonska prava zaposlenih takođe mogu biti jedan od razloga zbog kojih je Andora privlačna stranim radnicima.
Redovna radna sedmica može trajati najviše 40 sati, dok zaposleni imaju pravo na najmanje 30 kalendarskih, odnosno 22 radna dana plaćenog godišnjeg odmora.
Poslodavac je obavezan da radnika prijavi na socijalno osiguranje. Doprinos zaposlenog iznosi 6,5 odsto, dok poslodavac plaća 15,5 odsto.
Porez znatno niži nego u mnogim evropskim državama
Andora je poznata i po relativno niskom porezu na dohodak.
Neto prihodi koji ulaze u poresku osnovicu do 24.000 evra godišnje ne podliježu porezu. Za dio prihoda između 24.001 i 40.000 evra efektivna stopa iznosi pet odsto, dok je za više prihode osnovna stopa 10 odsto.
Nije dovoljno samo pronaći oglas za posao
Postoji, međutim, važna stvar za sve koji bi zbog ovih plata razmišljali o odlasku.
Andora nije članica Evropske unije, a zapošljavanje stranaca reguliše sistemom radnih i boravišnih dozvola i godišnjih kvota. Vlada je, na primjer, ovogodišnju opštu kvotu smanjila na 800 dozvola, odnosno za 11,1 odsto u odnosu na prethodnu godinu.
Istovremeno, kada u pojedinim sektorima nedostaje ljudi, vlasti otvaraju dodatne kvote – kao što se ove godine dogodilo u hotelijerstvu i ugostiteljstvu.
Zbog toga visina prosječne plate nije jedina stvar koju potencijalni radnik treba da uzme u obzir. Presudni su konkretno zanimanje, ponuđena plata, mogućnost dobijanja radne dozvole, ali i troškovi života i stanovanja u ovoj maloj pirinejskoj državi.
Izvor: nezavisne.com
