JUTRO JE PROMIJENILO SVE: U Narodnoj bilbioteci Srbije se pojavio jedan primjerak Vukovićeve “Kuće beskućnika”
Istorija pojavljivanja te knjige u registrima je burna. Prvo je nije bilo ni u jednom sistemu, niti nacionalnom niti regionalnom. Onda je 4.jula, u petak, nakon burnih reakcija javnosti posredstvom Narodne biblioteke Srbije, na COBISS sistemu Republike Srbije prikazano da je knjiga registrovana, ali je utvrđeno da je unešena na zapis nekog izdanja od 2. aprila 2025. godine. Tek od juče, knjiga postoji u realnom svijetu, makar prema COBISS sistemu Srbije
Foto: Skupština CG
Vuković i Mandić na dodjeli Trinaestojulskih nagrada
Zbirka poezije “Kuće beskućnika” Bećira Vukovića je od juče ujutro i fizički dostupna u Narodnoj biblioteci Srbije, sudeći prema COBISS sistemu Republike Srbije. Jutro nakon dodjele Trinaestojulske nagrade, ta knjiga je iz statusa da je registrovana, ali “u štampi”, a objavljena 2024 godine – dobila konačno i svoj fizički oblik.
Navedeno je i da je u Narodnoj biblioteci jedan primjerak dostupan za pozajmicu u čitaoni Beograd 32, Vračar, a da je jdan u drugim bibliotečkim fondovima nije dostupan za pozajmicu.
Nomenklatura koja joj je data je ISBN 978-86-6311-469-2, a COBISS.SR-ID – 166350089. Izdavači su Obodsko slovo iz Podgorice i Štampar Makarije iz Beograda, godina izdanja 2024. godine.
Nema, ima malo, pa ima…
Vuković je sinoć, tokom govora povodom dodjele Trinaestojulske nagrade, u ruci držao primjerak knjige i iz njega zvanicama pročitao nekoliko stihova.
Istorija pojavljivanja te knjige u registrima je burna. Prvo je nije bilo ni u jednom sistemu, niti nacionalnom niti regionalnom.
Onda je 4.jula, u petak, nakon burnih reakcija javnosti posredstvom Narodne biblioteke Srbije, na COBISS sistemu Republike Srbije prikazano da je knjiga registrovana, ali da je u štampi i da ne postoji ni jedan primjerak u bibliotekama Srbije.
Pobjedi je iz Nacionalne biblioteke rečeno da su pretragom, bibliotekari ustanovili da je “Kuće beskućnika” postavljena 4. jula umjesto zapisa neke druge publikacije koja je bila unešena u sistem 2. aprila aprila ove godine.
Prema Zakonu o državnim nagradama, godišnja Trinaestojulska nagrada se dodjeljuje za djelo nastalo u godini koja prethodi, odnosno, u ovom slučaju za 2024. godinu.
Osim što je nanovo prekršen Zakon o državnim nagradama da se za jednu oblast može dodijeliti samo jedna nagrada (ove godine su je dobila tri umjetnika), Žiri je odlučio da nagradu dodijeli knjizi koja u tom trenutku nije postojala, te samim tim nije ispunila uslov da ostvarenje mora biti iz prethodne godine.
PROPUSTI I NEZAKONITOSTI
Ne ulazeći u meritum stvari i kvalifikaciju Vukovićevog književnog opusa, što je autonomna odluka žirija, očigledni su propusti koji su ovogodišnju dodjelu učinili svojevrsnim skandalom.
Prekršen je Član 17 Zakona o državnim nagradama u nekoliko stavova – nagrade su dodijeljene za istu oblast, nagrada nije pripala nekome ko radi na afirmaciji Crne Gore, I treće – nije data za prošlogodišnji uspjeh.
Koju knjigu je žiri vidio, kada je u sistemu navedeno da je u štampi, i kako je ocijenio da je Vuković zaslužio nagradu, odnosno da li su čitali neki rukopis ili „pravu“ knjigu, pitanja su koja bi trebalo da zabrinu i Ministarstvo kulture i medija, ali i Skupštinu Crne Gore koja dodjeljuje ovo visoko državno priznanje.
Pobjeda je kontaktirala i pojedine članove žirija i pitala ih da li su vidjeli knjigu „Kuće beskućnika“ i u kojoj formi. Jedan član žirija nam je čak potvrdio da fizički knjiga postoji, da piše da je izdata 2024. godine i da su izdavači „Obodsko slovo“ i „Štampar Makarije“. Kazao je da na knjizi postoji i nomenklatura, odnosno CIP i ISBN broj, ali nije želio da kaže koji. Drugi član žirija je kazao da je čitao poeziju, ali nije pojasnio u kom formatu.
Bećir Vuković je nagrađen državnim priznanjem, dobiće i oko 14.500 hiljada eura, koliko iznosi novčani dio nagrade. Predsjednik Andrija Mandić mu je sinoćnjim uručenjem nagrade otvorio vrata i za status istaknutog kulturnog stvaraoca, koji će mu, ako ga dobije, obezbijediti doživotnu apanažu od jedne do dvije prosječne plate u Crnoj Gori.
SIMULACIJA STVARNOSTI
A da je Vuković, svjestan što je simulacija stvarnosti, koju je i sam kreirao ovakvim promjenama i uticajima na sistem Narodne biblioteke Srbije, svjedoči i njegov svečani govor, u kome je naglasak upravo dao na to.
– Od svih podjela najgore su vještačke podjele, a od svih vještačkih podjela, zaista, najgore su ideološke podjele. Ipak, živimo u realnom svijetu a ne vještačkom, i treba nam istina, odnosno istinsko a ne vještačko pomirenje. Treba nam istina, a ne simulacija – rekao je autor knjige koju javnost još nije vidjela.
Ovogodišnji izbor dobitnika Trinaestojuslke nagrade obilježili su i istupi druga dva laureata – proslavljenog muzičara Miloša Karadaglića koji je odbio, zbog toga što je ne može primiti “u ovakvim okolnostima”, te Velja Stanišića, grafičara, koji je za Karadaglića izjavio da je osrednji, te da se država “cigani” dodjelom nagrade jednom prosječnom “interpretatoru”.
Stanišićeve riječi su izazvale i reakcije romske NVO Armen Pirenca ali i Ombudsmana, koji su ukazali da je takav rječnik u javnom diskursu nedopustiv, jer je diskriminatoran.
Od Stanišića je traženo javno izvinjenje, koje on još uvijek nije dao.
PROMJENE, A NE PODJELE
Nadležni u Crnoj Gori, ukoliko ima volje da se nagrade konačno počnu dodjeljivati u skladu sa zakonom i zaslužnim osobama, bi očigledno je, trebalo da razmisle o promjeni zakona.
Članove žirija za Trinaestojuslku nagradu predlaže Administrativni odbor Skupštine, sastavljen od poslanika. Taj predlog odbora se dostavlja plenumu, pa Skupština imenuje žiri iz reda istaknutih naučnih, kulturnih, sportskih i javnih radnika iz Crne Gore. Žiri ima predsjednika i šest članova.Način na koji je postavljeno imenovanje samih članova žirija ukazuje na široku mogućnost politizacije, kao i to da trenutna vladajuća većina, kroz imenovani žiri, odlučuje o laureatima. Kandidature za dobitnike Trinaestojulske nagrade može poslati svako, a uslov je da se zadovolje kriterijumi pojašnjeni u javnom konkursu.
Ove godine je prihvaćeno 36 kandidatura, što je zvanično objavljeno 25. juna, kada je žiri utvrdio listu, a saopštenje o nagradi je objavljeno 1.jula.
Kratko je vrijeme za ozbiljnu odluku o 36 kandidatura iz oblasti kulturnog i umjetničkog stvaralaštva, sporta, prirodnih i društvenih nauka, privrede, ekologije, odnosno za djela ili ostvarenja u svim oblastima rada i stvaralaštva koja doprinose razvoju i afirmaciji Crne Gore…
Ove godine nijesu nagrađene dvije naučnice koje su Crnu Goru postavile na svjetsku mapu dr Snežana Dragićević i dr Snežana Vuksanović, odranije svojim radom poznate široj naučnoj zajednici, koje su nedavno otkrile i publikovale novi rod i vrstu za nauku, Petrolamium crnojevicii Dragićević, Vuksanović i Surina. Ovo otkriće su s pažnjom i poštovanjem dočekali i naučnici iz struke, širom svijeta.
Još jedan jubilej, a to je 150 godina od osnivanja Crvenog krsta u Crnoj Gori je propušten. Humanitarna organizacija je osnovana 1875. godine, i prva je takva organizacija na Balkanu, sa nazivom Društvo Crnogorskog Crvenog krsta.
izvor :pobjeda.me
