Sudan je na 173 mjestu po negativnom uticaju na ljudsku bezbjednost, što ga postavlja među tri najrizičnije države za život, zbog humanitarnih katastrofa, nedostatka hrane i vode, te širenja zaraznih bolesti i nemogućnosti pristupu medicinskoj pomoći.

Bezbjednosni problem u Sudanu ima negativan uticaj na nacionalnu, regionalnu i međunarodnu bezbjednost. Grupe arapskih stočara i nearapskih poljoprivrednika ostavljene su da se međusobno bore za oskudne resurse, vodu i obradivo zemljište, što je prouzrokovalo i etničke sukobe.

Najbrojnija etnička grupa Furi, 2003. godine započela je borbu protiv centralne vlasti, a iregularne milicije vršile su masovna ubistva kao kontramjeru. Darfur je prošle godine bio je poprište borbi između dvije frakcije u okviru bezbjednosnih struktura Sudana, Sudanese Armed Forces (SAF) i Rapid Support Forces (RSF).

Prema informacijama UN, zbog ovog sukoba stradalo je 7.000 ljudi. Iz Sudana izbjeglo je više od pet miliona ljudi, a 24 miliona ljudi ima potrebu za humanitarnom pomoći.

Bezbjednosna i humanitarna kriza u Darfuru ima negativan uticaj na regionalnu bezbjednost, posebno na Čad. On je jedna od najsiromašnijih država svjeta. Dodatno opterećenje po ekonomiju predstavljaju izbjeglice iz Darfura, kojih u Čadu prema UNHCR ima oko 600.000. Dvije države imaju istoriju brojnih sukoba, a Drafur je utočište za pobunjeničke grupe, koje se protive vlasti u Čadu. Cijene roba i usluga porasle su za 70 %, a goriva za 300%, što je uslovilo talas izbjeglica iz Čada ka drugim državama, sa jednako nerazvijenom ekonomijom.

Tri su razloga interesovanja SAD za krizi u Sudanu. Prvi je kontrola uticaja NR Kine i Ruske Federacije u podsaharskom regionu. Drugi je namjera da se daljim ratom u Sadanu ne naruše postojeći savezi SAD u regionu. Treći se odnosi na rizik od širenja terorizma, što bi značilo stvaranje utočišta za terorističke grupe iz Somalije. SAD su uvele sankcije za četiri značajne sudanske firme, koje su povezane sa ratnim aktivnostima RFS-a i lidere bivše sudanske vlade NR Kina ima svoje ekonomsko i političko prisustvo u Sudanu. Ona je drugi po veličini trgovinski partner Sudana, a 130 kineskih kompanija učestvuje u privrednim aktivnostima na sudanskom tržištu, posebno u eksplotaciji zlata, hroma i mermera. NR Kina mogla bi imati značajnu ulogu u mirnom rješenju krize, jer ima istorijski dobre odnose sa Sudanom, u postojećem sporu je neutralna i komunicira sa svakom od zaraćenih strana.

U Sudanu mir neće zavladati skoro. Svaki dan sukoba, dan je više za ljudsku patnju i stradanja. Produbljivanje humanitarne krize, jedne od najtežih u svjetu, etnička čišćenja i nestajanje čitavih sela u Drafuru, treba da zabrine cjelokupnu međunarodnu zajednicu. Ona mora dati jasniji i snažniji odgovor. Ovo posebno važi za UN i velike države, koje moraju postizanje mira postaviti kao svoje prioritete u spoljnim politikama. Vrijeme je da dođe kraj strahotama u Sudanu.

Autor: Nikola Braničević

Izvor: RTCG