Najveći udarni talas na ekonomsku održivost ove grane manifestuje se kroz činjenicu da je Crna Gora izgubila tradicionalno najvažnija, visokoplatežna istočna tržišta, a prije svega ruske turiste. Odluka države da prekine direktne avio-linije i uvede striktni vizni režim za državljane Ruske Federacije, bez prethodno obezbijeđenog prelaznog perioda ili adekvatne alternative, nanijela je direktnu i teško nadoknadivu štetu domaćoj turističkoj privredi.

Analitičar Davor Dokić smatra da se ekonomski potencijal države gubi u administrativnim preprekama, saobraćajnim gužvama i zanemarivanju struke. On ističe da su upravo gosti iz Rusije, uz one sa Bliskog istoka i iz Skandinavije, stvarali atmosferu u kojoj je sektor ostvarivao značajnu zaradu, dok je njihovo odsustvo devastiralo mogućnost dugoročnog razvoja.

– Na svaki način pokušavamo da otkinemo tu debelu granu na kojoj sjedimo. Umjesto da smo diplomatski tražili prelazni period i zaštitili interese države koja živi od turizma, mi se nismo oglasili. A gosti iz Srbije, uprkos svemu, i dalje dolaze jer su vezani za ove prostore – rekao je Dokić za “Dan”.

On naglašava da su gosti iz Rusije na dnevnom nivou ostavljali oko 600 dolara, dok turisti koji danas masovno dolaze kroz jeftine avio-aranžmane troše svega oko 80 dolara dnevno. Prema njegovim riječima, otvaranje bulevara prema Budvi jeste pozitivan korak u putnoj mreži, ali su tradicionalni komunalni i saobraćajni problemi u primorskim opštinama ostali na nivou kamenog doba.

Posebno kritična tačka je međunarodni aerodrom u Tivtu, koji predstavlja prvi i posljednji kontakt gostiju sa Crnom Gorom.

– Ako na 40 stepeni čekate četiri sata ispred aerodromske zgrade u Tivtu, u haosu i katastrofi, ne možete dati pozitivnu ocjenu Crnoj Gori kao destinaciji. To je rak-rana našeg turizma. Lokalne samouprave i državni sistemi slabo se snalaze u realizaciji kapitalnih projekata, dok se tranzitni haos tokom ljetnjih mjeseci pretvara u noćnu moru za putnike i kompletnu privredu – ukazuje Dokić.

On smatra da je šansa za izlazak iz krize u planskom projektovanju novih, potpuno neizgrađenih destinacija poput Buljarice, gdje se mogu sagraditi visokoluksuzni kapaciteti, kao i u činjenici da je ponovno otvaranje Svetog Stefana vratilo prepoznatljivi svjetski brend našem primorju.

I poznati ugostitelj Ilija Armenko smatra da je sistem totalno podbacio i da je Crna Gora zbog neodgovorne politike postala destinacija takozvanog socijalnog turizma. On ističe da prekid odnosa sa istočnom Evropom i drastičan pad broja ruskih gostiju za posledicu imaju prazne luksuzne apartmane i nesposobnost da se privuče klijentela koja, zavisno od ponude, zaista ostavlja novac.

– Mi smo otjerali ruske turiste, a sad ćemo otjerati i to malo što je ostalo uvođenjem viza, umjesto da smo bili mudri i diplomatski tražili prelazni period ili podršku Evropske unije. Ovako smo ostali bez direktnih letova i doveli klijentelu koja nema novca. Postali smo destinacija socijalnog turizma, gdje se izdaje krevet za deset ili dvadeset eura, a od toga nema zarade. Svi u svijetu broje pare, a naša nadležna ministarstva zamazuju oči javnosti tako što broji samo glave – jasan je Armenko.

Po njegovim riječima, čak i tradicionalni gosti iz Centralne Evrope, poput Čeha, zaobilaze naše primorje i odlaze u Hrvatsku zbog potpunog izostanka avio-konekcija i čarter-letova koji su ukinuti, iako se taj problem uz malo volje mogao riješiti za pola sata.

– Dok jedan Dubrovnik uzima više novca nego cijela budvanska rivijera i crnogorska obala zajedno, mi tapkamo u mjestu. Moramo prekinuti ovu praksu, svjesno ukinuti masovni turizam i podići cijene. Dvije ili tri godine ćemo biti u škripcu i grčiti se, ali kada dođu visokoplatežni gosti, onda će stvari doći na svoje mjesto – zaključio je Armenko.

Dan portal