May 11, 2026
Japanska kompanija PowerX, Inc. i Elektroprivreda Crne Gore AD Nikšić (EPCG) potpisali su memorandum o razumijevanju kojim je ozvaničena strateška saradnja na razvoju baterijskih sistema za skladištenje električne energije (BESS) u Crnoj Gori. Sporazum predviđa okvirni cilj od oko 500 MWh skladišnog kapaciteta u naredne tri godine, što predstavlja jedan od najvećih planiranih iskoraka države u oblasti energetske stabilnosti i integracije obnovljivih izvora energije.
Saradnja sa japanskim partnerom nije potpuno novo poglavlje, EPCG je još tokom prošle godine kroz više javnih nastupa i stručnih razgovora najavljivala interesovanje međunarodnih kompanija iz Japana, Kine, SAD-a i Evrope za projekte baterijskih sistema u Crnoj Gori. Tada je saopšteno da je kompanija održala više od 20 sastanaka sa potencijalnim partnerima i investitorima za razvoj BESS infrastrukture.
Potpisani memorandum sada prvi put daje konkretniji okvir toj strategiji.
Baterije kao ključ energetske tranzicije
Crna Gora je krajem 2025. usvojila Nacionalni energetski i klimatski plan kojim je definisan cilj da najmanje 50 odsto finalne potrošnje energije do 2030. dolazi iz obnovljivih izvora. Upravo zbog ubrzanog razvoja solarnih i vjetroelektrana, baterijski sistemi postaju neophodni za stabilnost mreže i balansiranje proizvodnje.
Planirani sistemi koristiće se za stabilizaciju elektroenergetske mreže, pokrivanje vršnih opterećenja i regulaciju frekvencije, što postaje posebno važno kako raste udio energije iz sunca i vjetra.
Prema ranijim informacijama EPCG-a, među lokacijama koje su razmatrane za razvoj baterijskih sistema nalaze se Perućica, Željezara Nikšić i Termoelektrana Pljevlja.
Japan vidi Crnu Goru kao ulaz u evropsko tržište
Za japanski PowerX, Inc., koji je listiran na Tokijskoj berzi i specijalizovan za velike baterijske sisteme, Crna Gora predstavlja mnogo više od pojedinačnog projekta.
Kompanija otvoreno navodi da saradnju sa EPCG-om vidi kao početnu tačku za širenje poslovanja na evropsko tržište. Posebno ističu strateški značaj Crne Gore zbog statusa kandidata za članstvo u EU i podmorskog energetskog kabla sa Italijom, koji omogućava direktnu povezanost sa evropskim energetskim tržištem.
PowerX je saopštio i da će analizirati mogućnost otvaranja lokalnih kapaciteta za sklapanje baterijskih sistema u Crnoj Gori, što bi potencijalno moglo značiti i novu industrijsku komponentu domaće energetske tranzicije.
Izvršni direktor kompanije Masahiro Ito tokom posjete Crnoj Gori sastao se i sa premijerom Milojko Spajić, što dodatno ukazuje da projekat ima i širu političko-ekonomsku dimenziju.
EPCG ubrzava transformaciju
Sporazum sa japanskim partnerom dolazi u trenutku kada EPCG intenzivno pokušava da redefiniše svoju poziciju u regionalnoj energetici. Nakon partnerstva sa kompanijom Masdar iz UAE na velikim projektima obnovljivih izvora energije, baterijski sistemi postaju nova ključna tačka transformacije kompanije.
Energetski analitičari već duže upozoravaju da bez ozbiljnih ulaganja u skladištenje energije Crna Gora neće moći efikasno da koristi puni potencijal novih solarnih i vjetro projekata, niti da dugoročno zadrži stabilnost sistema.
Iz EPCG-a poručuju da saradnja sa japanskim partnerom predstavlja važan korak ka modernizaciji elektroenergetskog sistema i energetskoj tranziciji zasnovanoj na inovacijama i održivosti.
Za Crnu Goru, međutim, možda je još važnije to što se prvi put ozbiljnije otvara mogućnost da zemlja postane regionalna tačka za nove tehnologije skladištenja energije — oblasti koja će u narednoj deceniji biti jedna od najvažnijih u evropskoj energetici.
Izvor: Bankar
