Svega oko dva odsto otpada u Crnoj Gori vraća se u dalju upotrebu kao sekundarna sirovina, dok 98 odsto završava na sanitarnoj kadi, što doprinosi njenom ubrzanom popunjavanju, konstatovano je u Konačnom izvještaju o reviziji uspjeha “Uspješnost upravljanja komunalnim otpadom u Crnoj Gori” Državne revizorske institucije (DRI).
Deponija Livade
DRI je, na osnovu sprovedenog postupka revizije uspjeha, ocijenila da upravljanje komunalnim otpadom, u periodu 2021–2025. godine u Crnoj Gori nije uspješno, ukazujući na brojne manjkavosti uspostavljenog sistema i izostanak adekvatnih rezultata u praksi.
– Bez suštinskog unapređenja primarne selekcije i tehnološke modernizacije, postojeći sistem neće moći da obezbijedi znatnije povećanje stope reciklaže, niti dugoročno održivo upravljanje komunalnim otpadom – piše u dokumentu DRI.
Iako je sistem reciklaže u Podgorici formalno uspostavljen, iz DRI konstatuju da ostvareni rezultati znatno zaostaju za raspoloživim kapacitetima i postavljenim strateškim ciljevima.
– Deponija d.o.o. Podgorica raspolaže reciklažnim centrom kapaciteta 90.000 tona godišnje, dok se trenutno obrađuje oko 11.000 tona godišnje. Najveći dio otpada i dalje se odlaže na deponiju – navodi se u analizi.
U periodu 2021–2024. godine, kako se konstatuje, prikupljeno je 1.144.557 kilograma opasnog i neopasnog otpada, a po osnovu prodaje selektovanih sirovina ostvareni su prihodi od 38.261 euro.
– Međutim, količine prikupljenog otpada i ostvareni prihodi ukazuju na ograničen domet sistema u odnosu na potencijal i broj stanovnika. Mobilno reciklažno dvorište predstavlja funkcionalno rješenje za gradsko jezgro, ali prikupljena količina od 456 kg neopasnog otpada u 2024. godini ukazuje na nedovoljnu iskorišćenost ovog mehanizma – piše u analizi.
Dodatno, DRI je utvrdila da sistem deponovanja otpada karakterišu ozbiljni propusti u primjeni propisanih mjera zaštite životne sredine. Upozoreno je da podgorička Deponija nije sprovela tehnološko zatvaranje popunjenih sanitarnih kada ni nakon gotovo 20 godina nakon popunjavanja prve, odnosno 10 godina nakon popunjavanja druge sanitarne kade, što predstavlja znatan rizik za zagađenje vode, zemljišta i vazduha.
– Ovakvo stanje dodatno potvrđuje slabosti sistema upravljanja otpadom i ukazuje na potrebu hitnog preduzimanja propisanih mjera radi zaštite životne sredine i zdravlja stanovništva – upozoreno je iz DRI.
Deponiji je preporučeno da, u saradnji sa nadležnim državnim i lokalnim organima, bez odlaganja preduzme mjere u cilju tehnološkog zatvaranja svih popunjenih sanitarnih kada, u skladu sa važećim zakonskim i podzakonskim propisima.
U izvještaju je ukazano da neuređeno odlagalište Mislov do u Nikšiću nije tehnološki zatvoreno, iako je prestalo sa radom, čime nijesu obezbijeđene adekvatne mjere zaštite životne sredine, niti je iskorišćen potencijal deponijskog gasa.
– Opština Nikšić treba da, u saradnji sa nadležnim državnim organima, bez odlaganja preduzme mjere u cilju tehnološkog zatvaranja neuređenog odlagališata Mislov do u skladu sa važećim zakonskim i podzakonskim propisima – navode iz DRI.
Na teritoriji Nikšića, kako je ocijenjeno, opština nije uspostavila i formirala reciklažna dvorišta.
Dodatni problem, kako upozoravaju, predstavlja postojanje velikog broja neuređenih odlagališta čiji tačan broj još uvijek nije utvrđen u pojedinim opštinama, što ukazuje na nedovoljno efikasan sistem evidencije, sanacije i kontrole odlaganja otpada na lokalnom nivou.
DRI je preporučila Glavnom gradu i Opštini Nikšić da donesu lokalni plan upravljanja komunalnim i neopasnim građevinskim otpadom u skladu sa Državnim planom upravljanja otpadom za period 2025–2029. godine.
Dan portal
